Kỹ năng SEO
Cách kiểm tra web chuẩn SEO bằng công cụ miễn phí: 6 bước
Website mới bàn giao, hoặc vừa đổi giao diện, là lúc nên kiểm tra kỹ thuật SEO trước khi lỗi kịp ảnh hưởng thứ hạng. Bài này hướng dẫn cách kiểm tra web chuẩn SEO bằng công cụ miễn phí theo sáu bước, đi từ cách Google nhìn trang tới kết quả quét toàn website.
Cách kiểm tra web chuẩn SEO: chọn trang mẫu cho từng loại trang (chủ, dịch vụ, bài viết, sản phẩm, danh mục); xem trang như Googlebot bằng Kiểm tra URL trong Search Console; quét toàn website bằng công cụ crawl để xem mã trạng thái, khả năng lập chỉ mục, title, canonical, độ sâu; đối chiếu với sitemap; kiểm tra dữ liệu cấu trúc và tốc độ theo từng mẫu; cuối cùng xếp lỗi theo mức ảnh hưởng.
Nếu website đã chạy lâu và bạn muốn bắt đầu từ triệu chứng (ít khách, tụt truy cập), bài dấu hiệu website chưa chuẩn SEO phù hợp hơn. Danh sách tiêu chuẩn cần đạt có ở trang thiết kế website chuẩn SEO; bài này tập trung vào cách kiểm tra và đọc kết quả công cụ.
Chuẩn bị: năm công cụ miễn phí và danh sách mẫu trang
| Công cụ | Dùng để | Giới hạn |
|---|---|---|
| Google Search Console, công cụ Kiểm tra URL | Xem Google tải và hiểu một trang thế nào, trang đã được lập chỉ mục chưa | Kiểm tra từng URL; cần quyền vào tài sản |
| Screaming Frog SEO Spider | Quét toàn website như một con bot, xuất bảng mọi URL với mã trạng thái, title, canonical, H1 | Bản miễn phí quét tối đa 500 URL, không chạy JavaScript |
| PageSpeed Insights | Tốc độ theo dữ liệu người dùng thật và đo thử nghiệm | Website ít truy cập có thể chưa có dữ liệu người dùng thật |
| Rich Results Test | Kiểm tra dữ liệu cấu trúc, xem trang có đủ điều kiện kết quả nhiều thông tin không | Từng URL |
| Trình duyệt Chrome | Xem mã nguồn (Ctrl+U), giả lập điện thoại trong công cụ cho nhà phát triển | Không thay được thiết bị thật |
Website được dựng từ mẫu trang: mọi trang sản phẩm dùng chung một khung, mọi bài viết dùng chung một khung. Lỗi trong khung lặp lại trên tất cả các trang dùng nó. Vì vậy, thay vì kiểm từng trang, hãy chọn một hai trang đại diện cho mỗi mẫu: trang chủ, trang dịch vụ, bài viết, sản phẩm, danh mục, trang thẻ hoặc tìm kiếm nội bộ nếu có.
Bước 1: Xem trang như Googlebot
Với mỗi trang mẫu, dán URL vào Kiểm tra URL, chọn Kiểm tra URL đang hoạt động, rồi mở Xem trang đã kiểm tra. Bạn có ba thứ: mã HTML Google nhận được sau khi chạy JavaScript, ảnh chụp màn hình, và danh sách tài nguyên không tải được.
- Nội dung chính, giá, thông tin liên hệ có nằm trong HTML Google nhận được không? Nội dung chỉ hiện sau khi bấm nút hoặc cuộn có thể không được đọc.
- Menu và liên kết tới trang con là thẻ
<a href>thật. Google chỉ đi theo liên kết dạng này. - Bản trên điện thoại có đủ nội dung như bản máy tính. Google lập chỉ mục chủ yếu bằng phiên bản di động; phần bị ẩn bớt trên di động có thể không được tính.
- Dòng “Cho phép lập chỉ mục” là Có, và “Trang chuẩn do Google chọn” đúng là URL bạn muốn.
Bước 2: Quét toàn website và đọc bảy cột quan trọng
Nhập tên miền vào Screaming Frog, chờ quét xong. Bảng kết quả có hàng chục cột; bảy cột dưới đây phát hiện phần lớn lỗi kỹ thuật SEO của website doanh nghiệp:
| Cột | Đạt khi | Lỗi hay gặp |
|---|---|---|
| Mã trạng thái | Trang nội bộ trả 200; liên kết nội bộ không trỏ tới 3xx, 4xx | Menu trỏ tới URL cũ đã chuyển hướng; liên kết tới trang đã xóa |
| Khả năng lập chỉ mục | Trang cần lên Google là Indexable | Trang dịch vụ mang noindex; cả loại nội dung bị noindex trong plugin SEO |
| Title | Mỗi trang một title riêng | Trang phân trang, trang lọc trùng title với trang gốc; title trống |
| Canonical | Trỏ về chính nó hoặc bản chính thật | Mọi trang trỏ canonical về trang chủ; canonical trỏ tới URL http hoặc URL bị chuyển hướng |
| H1 | Có H1 mô tả nội dung | H1 là logo hoặc tên website trên mọi trang |
| Độ sâu thu thập | Trang quan trọng cách trang chủ vài lần bấm | Sản phẩm chỉ đến được qua năm sáu trang phân trang |
| Liên kết đến (inlinks) | Trang dịch vụ nhận nhiều liên kết nội bộ | Trang dịch vụ chỉ có một liên kết từ menu con |
Khi thấy cùng một lỗi trên hàng trăm URL, gần như chắc đó là lỗi mẫu trang hoặc cài đặt plugin, sửa một chỗ là hết. Lỗi chỉ xuất hiện ở vài URL thường là lỗi nhập liệu từng trang.
Bước 3: Đối chiếu sitemap với kết quả quét
Trong Screaming Frog, khai báo thêm sitemap để công cụ so sánh hai danh sách. Ba nhóm cần xem:
- Có trong sitemap nhưng không tìm thấy khi quét: trang mồ côi, không có liên kết nội bộ nào trỏ tới. Google vẫn có thể biết qua sitemap, nhưng trang không nhận giá trị từ các trang khác.
- Tìm thấy khi quét nhưng không có trong sitemap: hoặc sitemap thiếu trang quan trọng, hoặc website đang sinh URL rác (trang thẻ, tham số lọc) mà bạn chưa biết.
- Có trong sitemap nhưng trả 3xx, 4xx hoặc noindex: sitemap chỉ nên chứa URL chuẩn, trả 200, cho phép lập chỉ mục.
Bước 4: Dữ liệu cấu trúc theo từng mẫu trang
Chạy Rich Results Test cho mỗi trang mẫu. Trang sản phẩm cần dữ liệu Product hợp lệ với tên và giá; bài viết có Article; các trang có đường dẫn điều hướng có BreadcrumbList; trang chủ hoặc trang liên hệ có Organization hoặc LocalBusiness. Lỗi màu đỏ cần sửa; cảnh báo về trường không bắt buộc thì xem xét, không bắt buộc. Quan trọng hơn: thông tin trong dữ liệu cấu trúc phải khớp với nội dung hiển thị, ví dụ giá trong schema bằng giá trên trang.
Bước 5: Tốc độ và hiển thị di động theo mẫu trang
Chạy PageSpeed Insights cho mỗi trang mẫu, xem phần dữ liệu người dùng thật trước (ngưỡng tốt: LCP ≤ 2,5 giây, INP ≤ 200 ms, CLS ≤ 0,1). Nếu chưa có dữ liệu thật, dùng phần đo thử nghiệm để tìm nguyên nhân: ảnh lớn, script bên thứ ba, phông chữ. Mẫu trang chậm nhất thường là trang sản phẩm hoặc trang có thanh trượt ảnh. Sau đó mở trang trên một điện thoại thật, mạng 4G, để xem chữ, nút bấm, cửa sổ bật lên. Khi trang chậm vì nền tảng, xem dịch vụ tối ưu tốc độ website.
Bước 6: Ghi kết quả và xếp mức ưu tiên
| Mức | Ví dụ | Xử lý |
|---|---|---|
| Chặn | Trang chính mang noindex, robots.txt chặn thư mục quan trọng, máy chủ trả lỗi 5xx | Sửa ngay, trước khi làm bất cứ việc gì khác |
| Cao | Canonical sai hàng loạt, liên kết nội bộ tới 404, chuỗi chuyển hướng, nội dung chính không có trong HTML Google nhận | Sửa trong tuần |
| Trung bình | Title trùng, H1 sai, trang dịch vụ ít liên kết nội bộ, schema lỗi | Đưa vào kế hoạch tháng |
| Thấp | Thiếu mô tả meta trang phụ, alt thiếu ở ảnh trang trí | Làm dần khi cập nhật nội dung |
Với website mới thuê làm, đưa các mục mức “Chặn” và “Cao” vào điều kiện nghiệm thu, như gợi ý ở bài quy trình thuê thiết kế website và hợp đồng cần có gì. Nếu bảng kết quả quá dài hoặc bạn không chắc lỗi nào thật sự ảnh hưởng, dịch vụ phân tích, đánh giá website có hai mức 2,9 triệu và 6,9 triệu, kết quả là danh sách lỗi đã xếp ưu tiên kèm cách sửa.
Cảnh báo của công cụ không phải lúc nào cũng là lỗi
- “Title quá dài hơn 60 ký tự”. Google không có giới hạn cứng; chỉ sửa khi phần quan trọng bị cắt.
- “Thiếu mô tả meta”. Google tự tạo đoạn trích từ nội dung; chỉ đáng viết cho trang quan trọng.
- “Nhiều H1 trên trang”. Không phải lỗi theo Google, miễn cấu trúc vẫn rõ.
- “Trang có ít chữ”. Trang liên hệ, trang giỏ hàng ít chữ là bình thường.
- Điểm SEO 100 trong Lighthouse. Lighthouse chỉ kiểm vài điều kiện cơ bản như có title, có thẻ viewport; điểm tuyệt đối không có nghĩa trang được lập chỉ mục hay trả lời đúng nhu cầu.
Câu hỏi thường gặp
Screaming Frog bản miễn phí có đủ cho website doanh nghiệp không?
Đủ với phần lớn website doanh nghiệp, vì giới hạn 500 URL bao trùm website giới thiệu và nhiều website bán hàng nhỏ. Website có hàng nghìn sản phẩm có thể quét theo từng thư mục, hoặc dùng bản trả phí hay công cụ crawl khác khi cần quét một lần toàn bộ.
Website dựng bằng JavaScript thì kiểm tra SEO có gì khác?
Phải so sánh hai phiên bản: mã nguồn ban đầu và HTML sau khi chạy JavaScript. Dùng Kiểm tra URL đang hoạt động để xem HTML Google nhận được cho từng mẫu trang. Muốn quét cả website ở chế độ chạy JavaScript thì cần bản trả phí của Screaming Frog hoặc công cụ crawl có tính năng này. Nội dung chỉ có ở phiên bản sau thì Google phải mất thêm một bước xử lý mới đọc được.
Sửa lỗi trên một trang mẫu có tự sửa cho các trang khác không?
Có, nếu lỗi nằm ở mẫu giao diện hoặc cài đặt chung, ví dụ H1 sai trên mọi trang sản phẩm hay canonical sai do plugin. Lỗi nằm trong nội dung từng trang, như title trùng do nhập tay, thì phải sửa từng trang.
Có nên kiểm tra SEO trên bản dựng thử trước khi website ra mắt không?
Nên, nhưng nhớ bản dựng thử thường được chặn lập chỉ mục có chủ đích. Kiểm tra mọi thứ khác trên bản thử, rồi ngay ngày ra mắt kiểm lại riêng phần chặn lập chỉ mục, robots.txt, sitemap và chuyển hướng từ URL cũ trên tên miền thật.
Bao lâu nên quét lại toàn website một lần?
Mỗi quý là đủ cho website ít thay đổi, và luôn quét lại sau khi đổi giao diện, cài plugin SEO mới hoặc nhập hàng loạt sản phẩm. Lưu lại bảng kết quả mỗi lần để so sánh, lỗi mới xuất hiện thường chỉ thẳng vào thay đổi vừa làm.
Cần người làm giúp phần này?
Mô tả ngắn nhu cầu hoặc gửi link website. Chúng tôi phản hồi bằng đánh giá cụ thể trước khi báo giá.
