Kỹ năng SEO
Dấu hiệu website chưa chuẩn SEO và cách tự kiểm tra
Website đã chạy nhiều tháng mà gần như không có khách từ Google thường không phải do thiếu bài viết, mà do một lỗi nền chưa ai phát hiện. Bài này liệt kê các dấu hiệu website chưa chuẩn SEO mà chủ doanh nghiệp tự nhận ra được, kèm cách kiểm tra bằng công cụ miễn phí trong khoảng một buổi.
Dấu hiệu website chưa chuẩn SEO thường gặp: gõ tên công ty không thấy website, trang dịch vụ không có lượt hiển thị trong Search Console, nhiều trang bị báo “đã thu thập nhưng chưa lập chỉ mục”, nhiều URL cùng hiện cho một truy vấn, tiêu đề trên Google bị viết lại, trang tải chậm trên điện thoại, hoặc kết quả tìm kiếm có trang lạ. Mỗi dấu hiệu chỉ về một nhóm nguyên nhân cụ thể và kiểm tra được bằng Search Console.
Trước khi kiểm tra: chuẩn bị hai công cụ
Bạn cần quyền truy cập Google Search Console của website (nếu chưa có, xác minh bằng bản ghi DNS của tên miền) và PageSpeed Insights (không cần đăng nhập). Toán tử site:tenmien.com trên Google cũng hữu ích, nhưng Google lưu ý nó không liệt kê đầy đủ mọi trang đã lập chỉ mục, nên chỉ dùng để xem nhanh, không dùng để đếm.
Nếu bạn muốn xem danh sách tiêu chuẩn kỹ thuật theo từng hạng mục (URL, heading, sitemap, canonical, Core Web Vitals…), trang thiết kế website chuẩn SEO đã liệt kê đủ. Bài này đi theo chiều ngược lại: bắt đầu từ triệu chứng bạn nhìn thấy.
Bảng dấu hiệu, nguyên nhân và cách tự kiểm tra
| Dấu hiệu bạn thấy | Nguyên nhân thường gặp | Cách tự kiểm tra |
|---|---|---|
| Gõ đúng tên công ty, website không xuất hiện ở trang đầu | Website chặn lập chỉ mục (noindex toàn site, robots.txt chặn), hoặc website mới chưa được thu thập | Công cụ Kiểm tra URL cho trang chủ trong Search Console; xem dòng “Cho phép lập chỉ mục” |
| Trang dịch vụ gần như không có lượt hiển thị, chỉ blog có | Trang dịch vụ quá mỏng, thiếu liên kết nội bộ, hoặc bài blog đang nhắm cùng từ khóa | Báo cáo Hiệu suất, thẻ Trang: so lượt hiển thị của trang dịch vụ với các bài viết |
| Rất nhiều trang ở trạng thái “Đã thu thập dữ liệu – hiện chưa được lập chỉ mục” | Nội dung trùng hoặc mỏng: trang thẻ, trang tác giả, mô tả sản phẩm chép từ nhà cung cấp | Báo cáo Lập chỉ mục trang, mở từng lý do, xem mẫu URL |
| Trạng thái “Trang trùng lặp, Google chọn trang chuẩn khác với người dùng” | Nhiều URL cùng nội dung (có và không có dấu gạch chéo, tham số, bản http) hoặc canonical cài sai | Kiểm tra URL, so “Trang chuẩn do người dùng khai báo” với “Trang chuẩn do Google chọn” |
| Một truy vấn, hai ba URL của bạn thay nhau xuất hiện | Các trang tự cạnh tranh từ khóa | Hiệu suất, lọc theo truy vấn, chuyển sang thẻ Trang |
| Tiêu đề trên Google khác tiêu đề bạn đặt, hoặc nhiều trang có tiêu đề giống nhau | Tiêu đề trùng mẫu, nhồi từ khóa, không khớp nội dung | Tìm site:tenmien.com và đọc lượt các tiêu đề hiển thị |
| Trên điện thoại trang tải chậm, bố cục nhảy khi cuộn | Ảnh nặng, quá nhiều plugin, hosting yếu | Báo cáo Core Web Vitals trong Search Console; PageSpeed Insights phần dữ liệu người dùng thật |
| Kết quả site: có trang lạ, tiếng Nhật, cá cược | Website bị nhiễm mã độc chèn trang spam | Báo cáo Vấn đề bảo mật trong Search Console; tìm site:tenmien.com kèm từ lạ |
| Lượt truy cập giảm mạnh đột ngột | Đổi URL không chuyển hướng, gắn noindex nhầm khi cập nhật, bị xử lý thủ công, hoặc trùng đợt cập nhật thuật toán | Báo cáo Thao tác thủ công; đối chiếu ngày giảm với lịch cập nhật trên Google Search Status Dashboard |
Google lưu ý trong tài liệu về báo cáo lập chỉ mục rằng không nên kỳ vọng mọi URL trên website đều được lập chỉ mục. Trang thẻ, trang lọc bị loại là bình thường. Điều đáng lo là khi trang dịch vụ, trang sản phẩm chính nằm trong nhóm không được lập chỉ mục. Riêng trạng thái hay gặp nhất, xem cách đọc và sửa ở bài Đã thu thập dữ liệu, hiện chưa được lập chỉ mục.
Quy trình tự kiểm tra trong một buổi
- Kiểm tra trang chủ và 3–5 trang dịch vụ chính bằng công cụ Kiểm tra URL. Ghi lại trang nào chưa được lập chỉ mục và lý do.
- Mở báo cáo Lập chỉ mục trang, xem các lý do không lập chỉ mục có số lượng lớn nhất, bấm vào xem mẫu URL. Phân loại: trang không cần (bỏ qua) và trang cần (ghi lại).
- Mở báo cáo Hiệu suất 3 tháng gần nhất, thẻ Trang. Đánh dấu trang dịch vụ có lượt hiển thị thấp bất thường so với blog.
- Lọc 5 truy vấn quan trọng nhất, mỗi truy vấn xem thẻ Trang để phát hiện URL tự cạnh tranh.
- Kiểm tra Core Web Vitals trong Search Console. Nếu website ít truy cập, báo cáo có thể không đủ dữ liệu; khi đó dùng PageSpeed Insights cho từng trang chính.
- Xem báo cáo Thao tác thủ công và Vấn đề bảo mật. Hai báo cáo này trống là tốt.
- Tìm site:tenmien.com và lướt vài trang kết quả: tiêu đề có trùng nhau không, có trang lạ không, có trang thử nghiệm bị lập chỉ mục không.
- Kiểm tra liên kết nội bộ tới trang dịch vụ: từ menu, trang chủ và ít nhất vài bài viết liên quan. Cách làm có ở bài internal link là gì.
Ghi kết quả vào một bảng ba cột: vấn đề, URL ví dụ, mức ảnh hưởng (trang mang lại khách hay trang phụ). Sắp xếp theo mức ảnh hưởng rồi sửa từ trên xuống. Một lỗi chặn lập chỉ mục trang dịch vụ chính quan trọng hơn hai mươi tiêu đề bài blog bị trùng. Sau khi sửa, dùng nút “Xác thực bản sửa lỗi” trong báo cáo Lập chỉ mục trang để Google kiểm tra lại các URL bị ảnh hưởng; quá trình này có thể mất vài tuần.
Những dấu hiệu nhìn từ phía người dùng
Không phải dấu hiệu nào cũng nằm trong Search Console. Hãy mở website trên điện thoại như một khách hàng lần đầu ghé và tự hỏi:
- Đọc 5 giây đầu của trang dịch vụ, có biết dịch vụ gồm gì, giá hoặc cách tính giá không?
- Mỗi dịch vụ có trang riêng, hay tất cả dồn vào một trang “Dịch vụ” chung?
- Thông tin liên hệ, địa chỉ trên website có khớp với hồ sơ Google Maps không?
- Ảnh là ảnh kho dùng chung với nhiều website khác, hay ảnh thật của doanh nghiệp?
- Bài blog cuối cùng đăng cách đây bao lâu, giá trên website còn đúng không?
Mỗi câu trả lời “không” là một điểm Google và khách hàng đều khó đánh giá cao. Tài liệu nội dung hữu ích của Google hỏi đúng những câu này dưới dạng khác: trang có đủ thông tin để người đọc đạt mục tiêu không, có thông tin gốc không, có rõ ai đứng sau nội dung không. Trường hợp website đã có lượt truy cập mà vẫn ít người liên hệ, xem thêm 10 điểm cần kiểm tra khi website có truy cập nhưng không có khách gọi.
Tự sửa, thuê sửa hay làm lại website?
| Tình huống | Hướng xử lý hợp lý |
|---|---|
| Vài lỗi rời rạc: tiêu đề trùng, thiếu liên kết nội bộ, trang dịch vụ mỏng | Tự sửa theo hướng dẫn tự làm SEO |
| Nhiều lý do không lập chỉ mục, không rõ nguyên nhân, truy cập giảm đột ngột | Đánh giá chuyên sâu trước khi sửa: phân tích, đánh giá website |
| Chỉ chậm, các mặt khác ổn | Dự án riêng về hiệu năng: tối ưu tốc độ website |
| Có trang spam lạ, cảnh báo bảo mật | Xử lý trước mọi việc SEO: xử lý mã độc WordPress |
| Không có trang riêng cho từng dịch vụ, giao diện không sửa được cấu trúc | Làm lại thường rẻ hơn vá nhiều tháng, nhớ chuyển hướng 301 URL cũ: thiết kế website chuẩn SEO |
Sửa xong lỗi nền thì kết quả không đến ngay. Google cho biết có thay đổi phản ánh sau vài giờ, có thay đổi mất vài tháng; các mốc nên theo dõi có ở bài SEO mất bao lâu để lên top.
Câu hỏi thường gặp
Website có trên Google nhưng không có lượt nhấp là vì sao?
Thường vì trang chỉ xuất hiện ở vị trí xa, hoặc xuất hiện cho truy vấn không liên quan tới dịch vụ. Trong báo cáo Hiệu suất, xem vị trí trung bình và danh sách truy vấn của trang. Nếu vị trí tốt mà vẫn ít nhấp, xem lại tiêu đề và mô tả có nói rõ trang trả lời gì không.
Lệnh site: ra ít kết quả có phải website bị phạt không?
Không nhất thiết. Google nói rõ lệnh site: không liệt kê đầy đủ các trang đã lập chỉ mục. Để biết chính xác, dùng báo cáo Lập chỉ mục trang trong Search Console; để biết có bị phạt không, xem báo cáo Thao tác thủ công.
Làm sao biết website có bị Google xử lý thủ công?
Mở báo cáo Thao tác thủ công trong Search Console. Nếu có, báo cáo nêu loại vi phạm và phạm vi ảnh hưởng; Google cũng gửi thông báo cho chủ sở hữu đã xác minh. Sau khi khắc phục, bạn gửi yêu cầu xem xét lại ngay trong báo cáo đó.
Kiểm tra website chuẩn SEO có cần công cụ trả phí không?
Không cần cho website doanh nghiệp vừa và nhỏ. Search Console, PageSpeed Insights, Rich Results Test và bản miễn phí của các công cụ crawl đủ để phát hiện phần lớn lỗi. Công cụ trả phí hữu ích khi website có hàng nghìn URL hoặc cần phân tích đối thủ.
Website mới chưa có dữ liệu Search Console thì kiểm tra thế nào?
Kiểm tra từng trang bằng công cụ Kiểm tra URL ngay sau khi xác minh, gửi sitemap và xem trang có được phép lập chỉ mục không. Báo cáo Hiệu suất và Core Web Vitals cần thời gian tích lũy dữ liệu, nên ban đầu dùng PageSpeed Insights cho phần tốc độ.
Cần người làm giúp phần này?
Mô tả ngắn nhu cầu hoặc gửi link website. Chúng tôi phản hồi bằng đánh giá cụ thể trước khi báo giá.
