Thiết Kế Website
DDoS là gì? Cách nhận biết và chống DDoS cho website doanh nghiệp
Website đột ngột chậm hoặc báo lỗi 503 chưa chắc đã bị DDoS. Với website doanh nghiệp nhỏ, nguyên nhân hay gặp hơn là bot thu thập dữ liệu, dò mật khẩu hoặc một chiến dịch quảng cáo kéo khách vào cùng lúc. Phân biệt đúng thì mới chọn đúng cách xử lý.
DDoS (Distributed Denial of Service) là tấn công từ chối dịch vụ phân tán: rất nhiều thiết bị bị điều khiển cùng gửi lưu lượng tới website để làm cạn tài nguyên máy chủ hoặc đường truyền, khiến khách thật không vào được. DDoS không đánh cắp dữ liệu. Website nhỏ chống DDoS chủ yếu bằng cách đặt website sau một mạng CDN có lọc tấn công, bật cache và giới hạn tần suất truy cập.
DDoS là gì và khác gì website bị hack?
DDoS không cần xâm nhập vào website. Kẻ tấn công thuê hoặc điều khiển một mạng thiết bị bị nhiễm mã độc (botnet), gồm máy tính, camera, router, thiết bị IoT, rồi ra lệnh cho chúng cùng gửi yêu cầu tới một mục tiêu. Vụ tấn công năm 2016 vào nhà cung cấp DNS Dyn bằng botnet Mirai, làm gián đoạn nhiều dịch vụ lớn như Twitter, Netflix, GitHub, là ví dụ hay được nhắc tới.
| DDoS | Hack (xâm nhập) | |
|---|---|---|
| Mục tiêu | Làm website ngừng phục vụ | Chiếm quyền, chèn mã độc, lấy dữ liệu |
| Dữ liệu có bị ảnh hưởng | Không, website trở lại khi tấn công dừng | Có thể bị sửa, xóa, đánh cắp |
| Dấu hiệu | Chậm, 503, 502, hosting báo vượt tài nguyên | Chuyển hướng lạ, trang spam, tài khoản lạ |
| Xử lý chính | Lọc và hấp thụ lưu lượng ở tầng mạng | Làm sạch, vá lỗ hổng, đổi mật khẩu |
Đôi khi DDoS được dùng để đánh lạc hướng trong lúc xâm nhập, hoặc đi kèm thư tống tiền. Nếu website bị chèn nội dung lạ, xem bài website bị hack phải xử lý thế nào.
Ba loại tấn công DDoS
| Loại | Đánh vào đâu | Ví dụ | Ai chặn được |
|---|---|---|---|
| Tấn công khối lượng (volumetric) | Băng thông đường truyền | UDP flood, khuếch đại DNS | Nhà mạng, CDN có mạng lưới lớn; máy chủ đơn lẻ không tự chặn được |
| Tấn công giao thức | Bảng kết nối của máy chủ, tường lửa, bộ cân bằng tải | SYN flood | Hạ tầng hosting, CDN |
| Tấn công tầng ứng dụng (lớp 7) | Tài nguyên xử lý trang: PHP, database | HTTP flood vào trang tìm kiếm, giỏ hàng, trang đăng nhập | Tường lửa ứng dụng web, giới hạn tần suất, cache |
Website WordPress trên hosting dùng chung thường gục trước loại thứ ba: chỉ vài trăm yêu cầu mỗi giây vào trang không cache được (tìm kiếm, lọc sản phẩm, thêm vào giỏ) đã đủ làm cạn giới hạn CPU của gói hosting.
Website chậm: DDoS hay nguyên nhân khác?
Trước khi kết luận là DDoS, kiểm tra theo thứ tự:
- Có sự kiện gì vừa xảy ra không? Chạy quảng cáo, gửi email hàng loạt, bài viết lan truyền, livestream có gắn link. Lưu lượng thật tăng đột biến cũng làm website sập, nhưng khách đến từ nguồn bạn nhận ra được.
- Xem nhật ký truy cập (access log trong hosting): yêu cầu dồn vào một đường dẫn lặp lại, đến từ rất nhiều IP lạ, user-agent giống nhau hoặc trống là dấu hiệu tấn công.
- Phân biệt với dò mật khẩu: hàng loạt yêu cầu vào
wp-login.phphoặcxmlrpc.phplà bot dò mật khẩu. Nó cũng làm chậm website, xử lý bằng giới hạn đăng nhập và chặn XML-RPC. - Phân biệt với bot thu thập dữ liệu: bot của công cụ SEO, bot AI quét toàn bộ website với tốc độ cao. Có thể giới hạn bằng robots.txt (với bot tuân thủ) hoặc quy tắc tường lửa.
- Hỏi nhà cung cấp hosting: họ thấy được lưu lượng ở tầng mạng mà bạn không thấy, và thường biết ngay nếu cả máy chủ đang bị tấn công.
Nếu website chậm kéo dài mà không có lưu lượng bất thường, vấn đề nằm ở hiệu năng, xem trang tối ưu tốc độ website.
Website nhỏ chống DDoS thế nào cho thực tế?
- Đặt website sau một CDN có lọc tấn công, ví dụ Cloudflare. Cloudflare công bố chống DDoS không giới hạn cho cả gói miễn phí; lưu lượng đi qua mạng của họ trước khi tới hosting.
- Giấu IP máy chủ gốc. Nếu IP thật vẫn lộ qua bản ghi DNS cũ, tên miền phụ chưa đi qua CDN hoặc email gửi từ chính máy chủ, kẻ tấn công đánh thẳng vào IP và bỏ qua CDN. Sau khi bật CDN, chỉ cho phép máy chủ nhận kết nối web từ dải IP của CDN.
- Bật cache trang. Trang đã cache được phục vụ mà không chạy PHP và database, nên chịu tải gấp nhiều lần.
- Giới hạn tần suất (rate limiting) cho các đường dẫn nặng: đăng nhập, tìm kiếm, giỏ hàng, form.
- Chọn hosting có chống DDoS ở tầng mạng và hỏi rõ họ xử lý thế nào khi website bị tấn công: lọc lưu lượng hay tạm khóa website để bảo vệ các khách khác. Tiêu chí chọn hosting có trong trang tên miền và hosting.
- Tách DNS khỏi hosting nếu có thể, để khi máy chủ bị quá tải vẫn đổi được bản ghi DNS.
Những điểm trên WordPress hay bị nhắm khi tấn công lớp 7
Kẻ tấn công lớp ứng dụng chọn những đường dẫn buộc máy chủ chạy PHP và truy vấn database mỗi lần gọi, vì chúng không cache được:
| Đường dẫn | Vì sao nặng | Cách giảm tải |
|---|---|---|
wp-login.php | Mỗi lần đăng nhập phải kiểm tra mật khẩu | Giới hạn số lần thử, thử thách xác minh trước trang đăng nhập |
xmlrpc.php | Một yêu cầu có thể chứa nhiều lần thử đăng nhập | Chặn hoàn toàn nếu không dùng ứng dụng hay công cụ đăng bài từ xa |
Tìm kiếm nội bộ ?s= | Mỗi từ khóa khác nhau là một truy vấn database mới | Giới hạn tần suất theo IP; tạm tắt khi đang bị tấn công |
| Thêm vào giỏ, cập nhật giỏ hàng WooCommerce | Tạo phiên và ghi database cho từng khách | Giới hạn tần suất, chặn bot không chạy JavaScript |
| Bộ lọc sản phẩm nhiều tham số | Tổ hợp tham số gần như vô hạn, không cache được | Giới hạn tần suất, chặn bot thu thập theo tham số |
Các quy tắc này cũng giúp giảm tải từ bot dò mật khẩu và bot thu thập dữ liệu hằng ngày, nên đáng cấu hình ngay cả khi chưa từng bị DDoS. Sau khi bật, theo dõi vài ngày để chắc rằng khách thật và các dịch vụ hợp lệ như cổng thanh toán, Googlebot không bị chặn nhầm.
Đang bị tấn công thì làm gì?
- Báo nhà cung cấp hosting ngay, gửi kèm thời điểm và đoạn log nếu có.
- Nếu đã dùng Cloudflare, bật chế độ “Under Attack” tạm thời: khách thật phải qua bước kiểm tra trình duyệt vài giây, bot đơn giản bị chặn.
- Chặn theo quốc gia hoặc dải IP chỉ khi biết rõ khách hàng của bạn không đến từ đó.
- Tạm tắt chức năng nặng đang bị nhắm vào, như tìm kiếm nội bộ.
- Nếu nhận thư đòi tiền để ngừng tấn công: không trả, lưu lại thư và báo cơ quan chức năng.
- Sau sự cố, ghi lại đường dẫn bị nhắm và thời gian gián đoạn để gia cố đúng chỗ.
DDoS có làm website mất thứ hạng Google không?
Một đợt gián đoạn ngắn thường không ảnh hưởng lâu dài. Theo tài liệu của Google, Googlebot giảm tốc độ thu thập khi gặp nhiều lỗi máy chủ 5xx và quay lại bình thường khi website ổn định. Gián đoạn kéo dài nhiều ngày thì khác: các trang trả lỗi liên tục có thể bị loại dần khỏi chỉ mục. Cơ chế này được giải thích kỹ trong bài hosting ảnh hưởng SEO thế nào.
Câu hỏi thường gặp
Website nhỏ có bị DDoS không?
Có thể, nhưng ít hơn nhiều so với bị dò mật khẩu hay quét lỗ hổng. Website nhỏ thường bị DDoS do cạnh tranh, tống tiền, hoặc vì dùng chung máy chủ với website khác đang bị nhắm. Chuẩn bị CDN và cache từ đầu rẻ hơn xử lý khi đang bị tấn công.
Cloudflare miễn phí có chống được DDoS không?
Cloudflare công bố chống DDoS không giới hạn cho mọi gói, kể cả miễn phí, với tấn công tầng mạng. Với tấn công tầng ứng dụng nhắm vào trang nặng, bạn vẫn cần cấu hình thêm quy tắc tường lửa, giới hạn tần suất và cache; gói trả phí cho nhiều tùy chọn hơn.
Bị DDoS có mất dữ liệu website không?
Không trực tiếp. DDoS làm website ngừng phục vụ chứ không sửa hay xóa dữ liệu. Tuy vậy, máy chủ bị quá tải đột ngột có thể làm hỏng giao dịch đang xử lý dở, nên website bán hàng nên kiểm tra đơn hàng sau sự cố.
Làm sao biết ai đang tấn công DDoS website của mình?
Gần như không thể xác định chính xác. Lưu lượng đến từ các thiết bị bị chiếm quyền trên khắp thế giới, không phải từ máy của người đứng sau. Việc cần làm là chặn và hấp thụ lưu lượng, lưu bằng chứng và báo cơ quan chức năng nếu có dấu hiệu tống tiền.
Hosting khóa website vì bị DDoS thì làm gì?
Hỏi nhà cung cấp lý do và điều kiện mở lại, thường là khi tấn công dừng hoặc khi bạn đưa website ra sau một dịch vụ lọc. Đặt website sau CDN, giấu IP gốc rồi đề nghị mở lại. Nếu chuyện này lặp lại, cân nhắc hosting có chống DDoS tốt hơn.
Cần người làm giúp phần này?
Mô tả ngắn nhu cầu hoặc gửi link website. Chúng tôi phản hồi bằng đánh giá cụ thể trước khi báo giá.
